Gök bilimciler, oluşum aşamasındaki devasa gezegen Elias 2-24 b’yi görüntüleyerek gezegen oluşum hızlarına dair modelleri sorgulattı. Keşif, genç gezegenlerin beklenenden hızlı oluşabileceğine işaret ediyor.
Gök bilimciler, ev sahibi yıldızının etrafındaki gaz ve toz diskinin içinde gömülü halde bulunan Elias 2-24 b adlı dev bir gezegeni oluşum aşamasında görüntüledi. Bu keşif, büyük gezegenlerin ne kadar hızlı şekillenebileceği konusundaki mevcut modelleri sorgulatıyor.
Astrophysical Journal Letters’da yayımlanan araştırmada, Şili’deki Astrofizik Çalışmaları Enstitüsünden Lucas Cieza ve Diego Portales Üniversitesi’nden Andrea Bernardi liderliğindeki ekip, yedi yıldızın arşivlenmiş gözlemlerini inceledi. Bu yıldızlar, Hawaii’deki W. M. Keck Gözlemevi’ndeki bir koronagraf kullanılarak gözlemlendi. Koronagraf, yıldızın parlak ışığını engelleyerek gök bilimcilerin çevresindeki daha sönük nesneleri tespit etmesini sağlıyor.
Ekip, tozlu disklerdeki boşlukları inceleyerek gezegen oluşumuna işaret eden bölgeleri araştırdı. Elias 2-24 b, tam da bu tür bir boşluğun içinde tespit edildi. Yaklaşık Jüpiter kütlesindeki bu genç gezegen, Dünya’dan yaklaşık 450 ışık yılı uzaklıktaki ev sahibi yıldızının etrafında dönüyor. Sistemin genç yaşı, gök bilimcilere kendi Güneş Sistemi’mizin erken dönemlerindeki koşulları incelemek için nadir bir fırsat sunuyor.
Cieza, Elias 2-24 b’nin mevcut gezegen oluşum modellerinin tam olarak açıklayamadığı bir hızda oluştuğunu belirterek, bu keşfin modellerde önemli süreçlerin eksik olabileceğini gösterdiğini ifade etti. Bilinen ötegezegenlerin çoğu milyarlarca yaşında ve yıldızlarına yakın yörüngelerde bulunurken, Elias 2-24 b gibi genç ve uzak gezegenlerin keşfi, gezegen oluşumu teorilerinin geliştirilmesi için kritik öneme sahip.
Yaklaşık on yıldır süren araştırmalar sonucunda elde edilen bu doğrulama, daha önceki ALMA ve Çok Büyük Teleskop gözlemlerinde tespit edilen diskteki boşluk ve sönük ışık noktasının bir gezegen olabileceği hipotezini güçlendirdi. Keck Gözlemevi arşivinden elde edilen 2018 ve 2020 tarihli verilerle nesnenin yörüngedeki bir gezegen gibi davrandığına dair kanıtlar toplandı.
Araştırmacılar, NASA’nın Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu gibi yeni nesil gözlem araçlarının, Elias 2-24 b gibi daha fazla genç gezegeni tespit ederek gezegen oluşumu araştırmalarındaki önemli bir gözlemsel boşluğu doldurmasına yardımcı olacağını öngörüyor. Cieza, bu keşfin yeni bir çağın başlangıcı olduğunu ve modern teknolojiyle gezegen oluşumunu canlı olarak izlemenin heyecan verici olduğunu belirtti.
