Doğu Karadeniz’de deniz suyu sıcaklığı son 40 yılda 2,5 derece arttı, son 10 yılda 1,6 derece yükseldi. Bu artış sel riskini tetikliyor.
Doğu Karadeniz’de yaz aylarında deniz yüzeyi sıcaklığının son 40 yılda yaklaşık 2,5 derece arttığı, bu artışın son 10 yılda 1,6 dereceye ulaştığı ve ani yağışları tetikleyerek sel riskini yükselttiği bildirildi. Gebze Teknik Üniversitesi Yer ve Deniz Bilimleri Enstitüsü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Hakkı Baltacı, bu artışın küresel ısınmanın bir yansıması olduğunu belirtti.
Prof. Dr. Hakkı Baltacı tarafından yürütülen bir araştırma, Doğu Karadeniz’deki deniz suyu sıcaklıklarındaki değişim ile şiddetli yağışlar arasındaki bağlantıyı ortaya koydu. Araştırma, bölgedeki yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının son 40 yılda ortalama 2,5 derece arttığını gösterdi. Bu artışın önemli bir kısmı, son 10 yılda 1,6 derece olarak kaydedildi.
Araştırmada, yaz aylarında deniz suyu sıcaklığının 26 dereceye ulaşmasının, atmosfere taşınan nem miktarını artırdığı ve bu durumun uygun atmosfer koşullarında ani kuvvetli yağışların oluşumunu kolaylaştırdığı tespit edildi. Bu gelişme, özellikle kıyı kesimlerde sel ve su taşkını riskini artırıyor.
Karadeniz gibi yarı kapalı denizlerin iklim değişikliğinden daha fazla etkilendiğini vurgulayan Prof. Dr. Baltacı, denizdeki ısınmanın afetler açısından karadaki ısınmadan daha ciddi bir risk taşıdığını belirtti. Aşırı deniz suyu sıcaklığı artışının, kuvvetli yağışları ve kıyı bölgelerinde sel ile su taşkını riskini beraberinde getirdiğini ifade etti.
Baltacı, Karadeniz’deki ortalama sıcaklıkların kışın 9, ilkbaharda 11, yazın 23 ve sonbaharda 18 derece olduğunu aktardı. Son 10 yılda iklim değişikliğinin etkilerinin daha şiddetli görülmeye başlandığını belirten Baltacı, temmuz ve ağustos aylarında deniz suyu sıcaklığının 26 dereceye ulaştığını, bu değerin kasırgalar için de risk oluşturan bir eşik olduğunu söyledi.
Mevcut iklim değişikliği eğilimlerinin sürmesi halinde, Doğu Karadeniz’de düzensiz yağış rejiminin mayıs-eylylül dönemine yayılacağı öngörülüyor. Ani gelişen kuvvetli yağışların daha sık görülmesi ve kentleşmenin etkisiyle sel riskinin artması bekleniyor.
Prof. Dr. Baltacı, Doğu Karadeniz’de Rize, Artvin ve Hopa çevrelerinde eşik değerlerinin üzerinde gerçekleşen kuvvetli yağışların yaşandığı 6 farklı gün belirlediklerini söyledi. Bu günlerde deniz suyu sıcaklığının 26 derecenin üzerinde olduğunu ve kuvvetli kuzeybatılı akışlarla nemin, konverjans ve konvektif bulut oluşumuna etki ettiğini belirtti. Bölgenin dağlık yapısının da kuvvetli yağış oluşumunda rol oynadığını ekledi.
Doğu Karadeniz’de deniz suyu sıcaklıklarının Batı Karadeniz’e göre yaklaşık 0,5 derece daha yüksek olduğunu belirten Baltacı, bölgeyi bir nevi ‘sıcak havuz’ olarak tanımladı. Bu durumun iklim değişikliğinin aşırı derecede belirgin bir etkisini gösterdiğini ifade etti.
Dağlık topoğrafya nedeniyle nemin dar kıyı bandında yoğunlaştığı ve öğleden sonra kuvvetli yağış riskini artırdığına işaret eden Baltacı, risklerin azaltılması için mayıs-eylül döneminde deniz suyu sıcaklıklarının düzenli izlenmesi, bölgeye özgü yüksek çözünürlüklü hava tahmin modellerinin kullanılması ve erken uyarı sistemlerinin güçlendirilmesi gerektiğini tavsiye etti.
